Vlaams Theater Instituut wil de volgende jaren impulsen blijven geven aan het debat over culturele diversiteit. Om te beginnen startte eind februari 2005 een onderzoek - onder leiding van An van. Dienderen (antropologe en cineaste) en met de medewerking Pieter Van der Gheynst (student Cultuurmanagement UA) - waarbij we de manieren inventariseren waarop de podiumsector diversiteit in de praktijk brengt. Hoe reflecteren makers en gezelschappen op de cultureel diverse samenleving waarin we leven? Hoe proberen ze die te beïnvloeden, zowel op het niveau van de productie als van de participatie? Op basis van dat onderzoek willen we een instrument ontwikkelen waarin zeer transparant methodes, strategieën, tips en werkwijzen worden beschreven.

Met het VTi-informatieblad Courant#72 rond diversiteit nemen we een voorschot op wat komt. Enerzijds willen we - in de aanloop naar de mapping als resultaat van het lopende onderzoek - enkele bodempeilingen doen over hoe in de sector over diversiteit gedacht en gewerkt wordt. Anderzijds willen we - in een steeds sterker gepolariseerd maatschappelijk debat - enkele nuancerende stemmen aan het woord laten. Uit het dossier diversiteit komt één rode draad naar voren: een herhaald pleidooi voor traagheid, rust en relativering, dialoog, onderhandeling, diepgang, verbeelding en creativiteit.

DOSSIER DIVERSITEIT

• De open deur van de multiculturaliteit

  Is de multiculturele samenleving een feit of een drama? De dialoog met de andere zou 'alledaagser' moeten en het debat 'academischer', schrijft dramaturg Erwin Jans. Dat zijn volgens hem twee strategieën om de hysterie tegen te gaan waarmee op dit ogenblik de discussie gevoerd wordt.

• Iedereen is heel loyaal

  Iedereen maakt deel uit van een familie, een lokale gemeenschap, een sociale klasse, ... In het gesprek over culturele identiteit worden niet-etnisch gebonden aspecten sterk onderschat, schrijft Dominique Willaert (Victoria Deluxe).

• De tijd van de goede bedoelingen is voorbij

  Een gesprek met Chokri Ben Chikha (Union Suspecte), Mesut Arslan (Anatolië Toneel Groep), Hazim Kamaledin (Cactusbloem, ex-Woestijn 93) en Abdelmalek El Houari (Vlaams Centrum voor Amateurkunsten) over mogelijkheden en struikelblokken voor allochtone theatermakers.

• Ontwikkelingssamenwerking en cultuur

  Vanuit zijn ervaringen met projecten in Palestina en Israel roept Lukas Pairon (Ictus Ensemble) op om een debat te voeren over de plaats van ontwikkelingssamenwerking in de culturele sector.

• Creativiteit in de marge van het wereldsysteem

  "Ik ben geen voorstander van het kapitalisme, maar met het kapitalisme gaan ook een aantal waarden samen. Die waarden zijn er een onvermijdelijk bijproduct van." Het middenveld moet de marges die het globale kapitalisme openlaat creatief en kritisch invullen, zegt Ludo Abicht, de nieuwe voorzitter van het VTi.

• Ruimte voor onszelf, ruimte voor anderen

  "Ik wil zeker niet zeggen dat er een mooie metaforische relatie is tussen kunst en democratie. Ik wil net zeggen dat er een heel concrete, specifieke en echte relatie is tussen kunst en democratie." Dat zei de Amerikaanse politicoloog Benjamin Barber vorig jaar in De Munt. Kunst noch democratie gedijen zonder gemeenschapszin, verbeelding, empathie en 'interdependence'.

• De verbeelding van het multiculturalisme

  Sociologe Nadia Fadil las het dossier over culturele diversiteit. Ze pleit ervoor andere categorieën te gebruiken dan afkomst, taal of culturele achtergrond: “Dit is theater van eigen bodem”, zouden we dan fier kunnen aankondigen bij een stuk waarin (bijna) geen woord Nederlands wordt gesproken. Waarom zou dat niet mogelijk zijn?"

Auteur:Vlaams Theater instituut